“Hagakure” Tsunetomo (Jocho) Yamamoto

Otwieram nieniejszym nowy cykl postów. Będą one zawierały cytaty mistrzów i książek poświęconych sztukom walki. Uważam, że wiele jest słów które warto studiować i przypominać sobie wiele razy dla zrozumienia i poczucia ich głębokiego znaczenia. Zacznę cytatem “Hagakure” dzieła Tsunetomo (Jocho) Yamamoto:

Pytanie na pozór banalne. Czasem zadawane przez początkujących. Każdy ćwiczący jakąkolwiek dyscyplinę kontaktową wie, że większości rzeczy nie da się nawet przećwiczyć “na sucho”, a co dopiero mówić o dobrym opanowaniu techniki. A jednak śmiem twierdzić, że książka to nieoceniony, a przede wszystkim często niedoceniany materiał pomocniczy w kształtowaniu budoka.

Zacznijmy do samego pytania. Nie podlega dyskusji, że nie można nauczyć się “całej” sztuki walki z nawet 20 książek. Ani samemu ani z kolegą czy koleżanką, ale bez sensei’a. W takim razie jakie “fragmenty” można poznac tą drogą? Pierwsze co ciśnie się na myśl to kata (forma walki z cieniem), czyli coś co ćwiczymy zwykle bez partnera (zależy od sztuki walki!). Szczegółnie podstawy kihonu -ciosy, kopnięcia, bloki oraz całe formy wieloelementowe, najbardziej rozpowszechnione w Karate, czy Kung-fu. Również większość systemów walki z bronią nie mogła by się obejść bez kata, które dominują na treningach.

-No dobrze, ale czy mogę nauczyć się kata z książki? I tak, i nie. Decyduje tutaj poziom zaawansowania uczącego się, stopień trudności samej formy i to jak dobrze jest ona oddana w książce. Zakładając, że książka jest rzeczowa, obawiam się, że początkujący mogą co najwyżej opanować rysunek techniki albo sekwencje ruchów, i to tylko prostych kata. Wiele detali będzie musiał poprawić sensei na treningu. Osoba zaawansowana, znająca podstawy i posiadająca doświadczenie powinna poradzić sobie o wiele lepiej i do korekcji pozostaną już tylko nieliczne detale i tempo sekwencji. Niezależnie od poziomu książka pomaga w nauce, lepszym i szybszym zapamiętaniu i poprawnym powtarzaniu form poznanych na treningu. Warto tutaj zaznaczyć, że osoby początkujące nie powinny ćwiczyć samodzielnie z bronią ze względu na wysoką urazowość błędnie wykonanych technik.

Trochę oddzielnym przypadkiem są kata w Judo, Aikido, Ju-jistu, Aiki-jitsu i tym podobnych stylach, gdzie formy kihonu, nage-no kata itp. wykonuje się z partnerem. Powinny one być tylko ćwiczone na treningu pod okiem instruktora. Książka w tym przypadku pomaga utrwalać wiedzę “na sucho”. Chociaż może się też zdarzyć tak, że to dzięki zdjęciom lub opisom lepiej zrozumiemy ćwiczoną techniką, odkryjemy brakujący detal i opanujemy w pełni np. dany rzut. Dla przykładu moim osobistym doświadczeniem popierającym te słowa jest nauka rzutu soto-makikomi dzięki książce Janusza Pawluka “Judo sportowe”.

-Co w takim razie z bardziej zaawansowanymi i złożonymi technikami, albo takimi jak w książkach o samoobronie? No cóż, tak jak powyżej uważam, że osoba początkująca zatrzyma się na etapie rysunku techniki, wykonując go bardziej lub mniej poprawnie. Osoby zaawasnowane natomiast będą musiały się trochę napocić na macie w poszukiwaniu detalów techniki, tak aby wykonywać ją poprawnie. Przypomina mi to w pewnym sensie ćwiczenie na stażach, gdzie często czas płynie tak szybko a technik jest na tyle dużo, że spamiętujemy tylko rysunki, a potem pracujemy godzinami na macie na treningach szukając tych wszystkich “kruczków”.

Jak by nie było, techniki w książkach to kropelka w morzu sztuk walki. Czy w takim razie jedyne co oferują nam książki to te “kropelki”? Nie zupełnie. Sztuka walki to nie tylko technika, na system składa się także filozofia, która ma znaczenie nadrzędne, stanowi przekaz mistrza(ów) szkoły, a przede wszystkim wytyczne etyczno-moralne, pozwalające prawidłowo kształtować się w duchu budo. To przecież ta filozofia samodoskonalenia się, cierpliwości, uprzejmości, pokory i wytrwałości jest bardzo ważną nauką jaką odbieramy na każdym treningu. To ona także pomaga nam oddzielić sport od sztuki walki. I to właśnie takiej nauki możemy szukać w książkach o sztukach walki i biografiach wielkich mistrzów, które nie tylko dają swojego rodzaju przykład ale i inspirują…

Podsumowując, w tym artykule nie miałem zamiaru namawiać Was do studiowania technik z książek, a szczególnie do kupowania ich bezkrytycznie, bo niestety można “źle trafić”. Mógłbym też do upadłego powtarzać, że nic nie zastąpi dobrego sensei’a, bo tylko on może przekazać nam sztukę walki w pełnym wymiarze, tak jak to się dzieje od wieków i jak musi pozostać. Nigdy nie było i nie będzie drogi na skróty. “Matrix’owe” sposoby to bajki dla leniwych.

Do czego jednak chciałem zachęcić, to czytanie. Na treningu rzadko jest czas, aby poruszyć historię systemu, czy jego filozofię. Czasem jej elementy odnaleźć możemy w tzw. “przysiędze dojo”, ale dziś jest to już rzadkość, a szkoda. W zasadzie nie jest to odkrycie, że ksiązki poszerzają horyzonty, wiedzę, pomagają ją utrwalić oraz inspirują. Już w najstarzych ryu (szkołach) mistrzowie zapisywali makimono (zwoje) technikami i filozofią a także listami uczniów danej szkoły. Wtedy były one tajne i czytanie ich było godnością, której nie wszyscy dostąpywali. Dzisiaj mimo dostępności tak wielu źródeł tradycja czytania wśród budoka wciąż nie jest taka popularna, ale sądząc z rosnącej liczby pozycji literatury tej dziedziny wszystko zmierza w dobrym kierunku

Piotrek

Pochodzę ze Starachowic w województwie świętokrzyskim. Obecnie jednak większą część roku spędzam w Poznaniu, gdzie studiuję filologię hiszpańską. W tym roku kończę studia licencjackie a tematem mojej pracy będzie Alguer, miasto na włoskiej Sardynii, gdzie jeszcze mówi się po katalońsku. Tak, głównym przedmiotem moich zainteresowań związanych z kulturą iberyjską jest Katalonia, jej język i kultura. Czasem więc pozwolę sobie na poruszanie tematów związanych z moimi studiami.

Moją ogromną pasją jest fotografia. To drugi temat jaki poruszał będęna tm forum od czasu do czasu, jako że głównym miejscem gdzie o fotografii będę pisał jest blog My Photo Booth, do którego odwiedzenia serdecznie zapraszam.

Oprócz studiowania, pracuję w firmie Velnet, gdzie zajmuję się fotografią (dziwne, prawda?), rozwijającą się hiszpańską sekcją witryny HaaBaa (niesamowite…), pozycjonowaniem stron (SEO) i od czasu do czasu innymi ciekawymi rzeczami.

Mam nadzieję, że miło spędzicie czas czytając nasz blog.

Pozdrawiam!

Marcin